NadciśnienieLeczenie nadciśnienia tętniczego

Szeroko zakrojone wieloośrodkowe programy lekowe bezspornie udowodniły skuteczność leczenia nadciśnienia o róż­nym stopniu zaawansowania, a co naj­istotniejsze, zmniejszenie chorobowości i umieralności. Duże znaczenie miały także badania poświęcone niefarmakologicznym metodom (modyfikacji stylu życia), które stanowią nieodłączny element leczenia nadciśnienia tętniczego.
Leczenie niefarmakologiczne obejmuje przede wszystkim redukcję nadwagi, ograniczenie spożycia soli i alkoholu oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Szcze­gólnie ważne znaczenie ma zaprzestanie palenia tytoniu. Modyfikacja stylu życia przyczynia się nie tylko do obniżenia ciśnienia krwi, ale także wywiera korzystny wpływ na czyn­niki ryzyka miażdżycy współistniejące z nadciśnieniem. Ostatnio wiele uwagi poświęca się ba­daniom znanym pod akronimem DASH (Dietary Approaches to Stop Hyperten­sion). Stwierdzono, że dieta bogata w jarzyny, owoce, z ograniczeniem tłuszczów nasyconych wywiera znaczący efekt hipotensyjny u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Współczesna medycyna dysponuje wie­loma skutecznymi lekami hipotensyjnymi. Należą do nich m.in. leki moczopędne, leki beta-adrenolityczne. Podkreśla się zalety leków hipotensyjnych o długim czasie działania, które umożliwiają równomierne obniżenie ci­śnienia krwi w ciągu doby. Zmniejszają też wzrost ciśnienia krwi w godzinach rannych, który związany jest z większą częstością występowania incydentów sercowo-naczyniowych.

Szacuje się, że na nadciśnienie tętnicze choruje około 8 milionów dorosłych Pola­ków, co wskazuje na skalę zjawiska i jego społeczny charakter. Trzeba pamiętać, że nadciśnienie tętnicze jest jednym z głównych czynników ryzyka choroby nie­dokrwiennej serca i udaru mózgu. Badania epidemiologiczne prowadzone w ramach Pol Monica Bis w populacji prawobrzeżnej Warszawy wykazały, że wykrywalność nadciśnienia wynosiła 65% u mężczyzn i u 79% kobiet. Prawidłową kontrolę nadciśnienia stwier­dzono u 8% mężczyzn i 16% kobiet. Z kolei badania NATPOL III Plus (Nad­ciśnienie tętnicze w Polsce) wykazały, że wykrywalność nadciśnienia w Polsce wynosiła 67%, a właściwą kontrolę ciśnienia stwierdzano u 12% badanych. Powyższe dane wskazują, że wykrywal­ność nadciśnienia tętniczego i właściwa kontrola nadciśnienia są w naszym kraju wysoce niezadowalające.

Istotne znaczenie w zapobieganiu nadciśnieniu tętniczemu ma wykonywanie systematycznych pomiarów ciśnienia tętniczego. Powinny być przeprowadzane przez lekarzy wszystkich specjalności. Wyrażany jest pogląd, że każdy członek społeczeństwa powinien mieć wykony­wany pomiar ciśnienia krwi raz w roku. Takie postępowanie może w znaczący spo­sób zwiększyć wykrywalność nadciśnienia tętniczego w ogólnej populacji. Szczególnie ważna jest odpowiednio częsta kontrola ciśnienia u osób z obciąża­jącym wywiadem rodzinnym w kierunku nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób w młodym wieku. Dotyczy to także osób z wysokim prawidłowym ciśnieniem krwi (130-139 mm Hg skurczowe i 85-89 mm Hg rozkurczowe), które związane jest ze zwiększonym ryzy­kiem wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego. Dla profilaktyki nadciśnienia tętniczego duże znaczenie ma przyswojenie właściwych nawyków żywieniowych, ograniczenie spożycia soli i alkoholu, utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz przestrzeganie odpowiedniej aktywności fizycznej. Należy bezwzględnie zwalczać nałóg palenia tytoniu.